In november 2019 is de gebiedsvisie vastgesteld voor de nieuwe bestemming van het terrein van de energiecentrale van ENGIE in Nijmegen. Deze centrale wordt op dit moment gesloopt en maakt plaats voor duurzame ontwikkelingen. De gebiedsvisie is een resultaat van een intensief participatieproces en wordt dan ook breed gedragen door alle stakeholders. De insteek is om nieuwe duurzame vormen van energieopwekking op een slimme manier te combineren met bijvoorbeeld nieuwe (watergebonden) bedrijvigheid.

Participatie was essentieel om draagvlak te creëren voor de gebiedsvisie. Er spelen veel belangen in deze omgeving: de centrale ligt op een zichtlocatie aan de Waal en maakt deel uit van het grootste binnenstedelijke bedrijventerrein van Nederland. Daarnaast ligt het ingeklemd tussen woonwijken en tegen de gemeente Beuningen aan. “Het is essentieel om mensen mee te nemen in aanloop naar de besluitvorming. Tijdens het traject hebben we niet alleen focus gelegd op het regelmatig informeren van de omgeving en betrokkenen, maar ook inspraak geboden tijdens het proces. Je ziet dat je daarmee begrip kweekt en tot een resultaat komt dat zoveel mogelijk recht doet aan ieders belangen.”

Beeldvorming: onbekend maakt onbemind
Om de omgeving te betrekken, organiseerde ENGIE onder meer klankbordsessies, informatieavonden, werksessies, maar ook een locatiebezoek. “Zo kunnen mensen de locatie ervaren en zich een beter beeld vormen van wat ze kunnen verwachten en dat stelt gerust. Onbekend, maakt tenslotte onbemind. Daarnaast boden we ze de gelegenheid suggesties aan te dragen of vragen te stellen. Die input was voor ons heel waardevol en hebben we gebruikt om het plan verder te verfijnen. Denk bijvoorbeeld aan wensen voor de groen-aankleding van het terrein, openheid, suggesties voor energie uit aquathermie of het gebruik van aardwarmte. Maar ook over bereikbaarheid, verkeersontsluiting, openbaar vervoer: hoe ga je ervoor zorgen dat het terrein bereikbaar wordt voor bijvoorbeeld mensen die hier gaan werken? Relevante vragen, waar je misschien anders pas in de praktijk tegenaan loopt.”

Politieke achterban
Ook het meenemen van de politieke achterban in de planvorming is in dergelijke trajecten van enorm belang. Door bestuurders en raadsleden goed te faciliteren met tijdige informatie, komen ze niet voor verrassingen te staan. “Als je als ambtenaar of gemeenteraad weet waar het over gaat, wordt meegenomen in het proces en weet op welke momenten je inspraak hebt, dan geeft dat vertrouwen en comfort. Zo verminder je het risico op (plotse) weerstand.”

Schrappen biomassacentrale als optie
De inspraak die ENGIE gaf aan haar stakeholders heeft geleid tot waardevolle ideeën, maar ook tot het schrappen van de optie van de komst van een biomassacentrale. ENGIE wilde die mogelijkheid op voorhand niet uitsluiten, maar de omgeving had sterk bezwaar. Daarop heeft ENGIE toen besloten deze optie te verwijderen uit de visie.

Invulling terrein
Nu de gebiedsvisie is vormgegeven, is de volgende stap om met de markt in gesprek te gaan alvorens we tot een bestemmingsplan kunnen komen: welke partijen zijn geïnteresseerd, en hoe verhouden hun activiteiten zich tot elkaar? De uitgangspunten van de gebiedsvisie zijn leidend en we proberen de belangen van alle stakeholders mee te nemen.

Blijven communiceren
Ook al ligt er nu een concrete visie voor het gebied, het informeren en meenemen van stakeholders blijft ook in de volgende fase essentieel. “Vaak geldt: hoe concreter iets wordt, hoe spannender men het vindt. Daarom moeten we blijven communiceren met elkaar en proberen onze doelgroepen zo goed mogelijk te bereiken. Je merkt dat sommige kanalen slechts een bepaalde doelgroep bereiken, terwijl je juist een goede afspiegeling van de maatschappij wil betrekken om een goed gewogen, toekomstbestendig besluit te kunnen nemen. Daar ligt een uitdaging, we hanteren daarom een brede aanpak met zowel fysieke bijeenkomsten (bijvoorbeeld open dagen, samenwerking met partners en bijeenkomsten met gemeenteraden) als online informatie (nieuwsbrief en website).”